tiger

tiger

tiger

tiger
slider arrow
slider arrow
Opublikowano: 30 kwietnia, 2019 Uroczystości na Górze Śmierci

24 kwietnia 2019 r. na Górze Śmierci w Pustkowie odbyły się uroczystości upamiętniające ofiary niemieckiego obozu pracy, funkcjonującego na Królowej Górze w latach 1940-1944. W obchodach wzięli udział m.in. parlamentarzyści, władze samorządowe, młodzież oraz weterani II wojny światowej. Światowy Związek Żołnierzy AK Środowisko 5. PSK AK w Dębicy reprezentowali weterani AK: Prezes Honorowy ŚZŻAK Środowiska 5. PSK AK w Dębicy kpt. Edmund Książek oraz kpt. Bronisław Ćwik i kpt. Stanisław Garstka.

Uroczystości rozpoczęły się od powitania gości przez wójta gminy Dębica Stanisława Rokosza oraz wystąpienia starosty dębickiego Piotra Chęćka. Następnie odprawiona została Msza św., której przewodniczył i homilię wygłosił ks. Ryszard Pietrasik, proboszcz parafii pw. św. Mikołaja w Lubzinie. Po Eucharystii, młodzież ze szkoły w Pustkowie Osiedlu, przedstawiła losy Stanisławy Leszczyńskiej, polskiej pielęgniarki, która służyła współwięźniom w Auschwitz.

Po inscenizacji odczytany został Apel Pamięci, po którym oddział honorowy oddał salwę honorową. Kompania 33. Batalionu Lekkiej Piechoty tradycyjnie wystąpiła ze sztandarem AK „Rtęć”, a Związek Strzelecki „Strzelec” ze sztandarem 5. Pułku Strzelców Konnych AK. Na zakończenie delegacje złożyły wiązanki kwiatów przed pomnikiem pomordowanych.

 

Pierwszym obozem zorganizowanym w Pustkowie był obóz pracy dla Żydów, których zamknięto tu już 8 listopada 1940 r. Wcześniej dojeżdżali oni do pracy w Pustkowie każdego dnia z Tarnowa, Pilzna, Dębicy, Ropczyc i Sędziszowa. Jako transport służył im specjalny pociąg kursujący wahadłowo między Tarnowem, a Kochanówką. Wspomnianego 8 listopada 1940 r. po zakończonej pracy, zawrócono Żydów ze stacji w Kochanówce do jednej z hal „Lignozy”. Wówczas powstał pierwszy obóz pracy, a Pustków zapisał się na mapie Polski jako kolejne miejsce hitlerowskich mordów dokonywanych na bezbronnej ludności, głównie na Polakach i Żydach. Obóz pracy dla ludności żydowskiej „Judenlager” istniał do 16 września 1942 r. Jesienią 1941 r. powstał drugi obóz wyniszczania, tym razem dla jeńców radzieckich, którzy dostali się do niemieckiej niewoli po agresji Rzeszy na Kraj Rad w czerwcu 1941 r. Po wymordowaniu Sowietów przez pół roku obóz był pusty. W sierpniu 1942 r. opuszczone baraki zajęli Żydzi, którzy utworzyli nieco mniejszy obóz dla ludności żydowskiej. Równolegle we wrześniu 1942 r. został utworzony obóz pracy przymusowej dla Polaków. Początkowo osadzeni w nim zostali Polacy sprowadzeni z terenu Lubelszczyzny i Zamojszczyzny. Obóz „Polen Zwangsabreitslager”, nazwany później „SS TruppenÜbungsPlatz Heidelager”, istniał do lipca 1944 r. Warto podkreślić, że Niemcy stosowali w Pustkowie te same metody ludobójstwa, co w pozostałych obozach zagłady (za wyjątkiem trucia gazem). Żydów, Rosjan i Polaków mordowano przez zastrzelenie, powieszenie, śmierć głodową, bicie do utraty życia, a przede wszystkim przez katorżniczą pracę. Według ostrożnych danych w Pustkowie Niemcy stracili około 15 tys. ludzkich istnień.

 

Maciej Małozieć, SS TruppenÜbungsPlatz Heidelager Pustków oraz Artilleriezielfeld Blizna w rozpoznaniu wywiadu Armii Krajowej, [w:] Oni ocalili Londyn, red. P. Juśko, Warszawa 2009, s. 49-50.

 

 

Fot. M. Rojek-Kałek, Urząd Miejski w Dębicy

czytaj dalej

Opublikowano: 31 marca, 2019 Nowe władze ŚZŻAK Środowiska 5. PSK AK w Dębicy

30 marca 2019 r. odbyło się Walne Zebranie Sprawozdawczo-Wyborcze Światowego Związku Żołnierzy AK Środowiska 5. PSK AK w Dębicy. Obradom przewodniczyła Elżbieta Jarzębska, córka żołnierza AK i działacza WiN – Jana Jarzębskiego. Sekretarzem zebrania została wybrana Małgorzata Grzybowska. Podczas zebrania podsumowano dotychczasową działalność Związku, wybrano nowe władze oraz przyjęto program działalności na nową kadencję.
Nowym prezesem Związku wybrany został Maciej Małozięć, który w latach 2004-2019 pełnił funkcję sekretarza. Od 2014 r. jest także zastępcą prezesa Zarządu Okręgu ŚZŻAK w Tarnowie. Maciej Małozięć jest czwartym z kolei prezesem Związku Żołnierzy AK w Dębicy. Wcześniej funkcję tę pełnili kolejno: Władysław Strumski (1989-1990), Marian Więcek (1990-2006) oraz Izabela Podhalańska (2007-2019).

 
Zgodnie z uchwałą Walnego Zebrania, przyznano także tytuł Honorowego Prezesa Związku kapitanowi Edmundowi Książkowi ps. „Konik” – żołnierzowi AK Obwodu Dębica, wieloletniemu członkowi Zarządu ŚZŻAK Środowiska 5. PSK AK i dotychczasowemu wiceprezesowi. Uchwałą Rady Miejskiej w Dębicy, Edmund Książek otrzymał w 2017 r. tytuł „Zasłużony dla Miasta Dębica”.

 
Podczas Walnego Zebrania wybrano nowy Zarząd Związku, który tworzą: weterani AK: Wiesława Pawlus, Stanisław Garstka i Bronisław Ćwik;
córki żołnierzy AK: Ewa Książek, Małgorzata Grzybowska, Elżbieta Jarzębska; oraz Tomasz Czapla i Artur Lis.

 

Przewodniczącym Komisji Rewizyjnej został kpt. Andrzej Żylicz. W skład KR weszli także: Tadeusz Garstka i Stanisław Nylec. Zastępcami członków zostali wybrani: Grzegorz Kloc i Krystian Tumiński.

 

Na delegatów Związku na Okręgowe Zjazdy Delegatów wybrano: Bronisława Ćwika, Elżbietę Jarzębską, Andrzeja Lisa oraz Małgorzatę Grzybowską.
Walne Zebranie pierwotnie planowano na styczeń br. Ze względu na chorobę kpt. Izabeli Podhalańskiej podjęto decyzję o przesunięciu terminu zebrania. Dotychczasowa Prezes zmarła 12 lutego br. w wieku 95 lat.

 
Walne Zebranie Członków jest najwyższą władzą Koła. Stanowią je wszyscy członkowie. Walne Zebranie odbywa się każdego roku jako Zebranie Sprawozdawcze, a co trzy lata jako Zebranie Sprawozdawczo-Wyborcze.

 

czytaj dalej

Opublikowano: 25 stycznia, 2019 Medale „Dębiczanie Bohaterom” dla weteranów AK

W niedzielę (20 stycznia 2019 r.), w Domu Kultury MORS w Dębicy odbyło się uroczyste podsumowanie dębickich obchodów stulecia niepodległości Polski, podczas którego wręczono pamiątkowe medale „Dębiczanie Bohaterom”. Wieczór uświetniło wzruszające widowisko ,,Wigilia w okopach” – część druga, przygotowane przez Grupę Artystyczną Safo oraz Katolickie Centrum Edukacji Kana w Dębicy.

Medalami pamiątkowymi „Dębiczanie Bohaterom” uhonorowano osoby zaangażowane w organizację uroczystości jubileuszowych z okazji stulecia odzyskania niepodległości Polski. Wśród odznaczonych znaleźli się m.in. członkowie Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Środowiska 5. Pułku Strzelców Konnych AK w Dębicy: kpt. Bronisław Ćwik oraz kpt. Stanisław Gartska, a także członkowie zwyczajni bez uprawnień kombatanckich: Tomasz Czapla, Andrzej Lis, Artur Lis. Okolicznościowy medal otrzymał także kapelan środowiska Armii Krajowej w Dębicy, ks. Ryszard Piasecki.
Nieobecni na wydarzeniu weterani AK: Izabela Podhalańska, Wiesława Pawlus, Edmund Książek i Tadeusz Garstka, otrzymają medale przy innej okazji.

Medale „Dębiczanie Bohaterom” zostały ustanowione z okazji stulecia odzyskania niepodległości Polski przez burmistrza Dębicy Mariusza Szewczyka. Odznaczeniem wyróżniono 93 osoby zaangażowane w organizację uroczystości jubileuszowych.

Na awersie medalu znajduje się Orzeł Biały oraz napis: „STULECIE ODZYSKANIA NIEPODLEGŁOŚCI POLSKI 1918-2018”. Na rewersie umieszczono wizerunek odsłoniętego 20 stycznia br. Pomnika Niepodległości oraz fragment cytatu Tadeusza Gawrysia: „Miłością silni i zjednoczeni wielkich rzeczy dokonać możecie”.

 

 

czytaj dalej